De beste manier om een complottheorie te leren herkennen is er zelf een te maken.
Kies een echt nieuwsbericht. In de volgende stap kies je wie erachter zit en waarom. Daarna loop je door de vier stappen die echte complotdenkers gebruiken — met bij elke stap een ontmaskering ernaast.
Maak van toeval bewijs voor een geheim plan.
Trek lijnen tussen onsamenhangende punten tot ze betekenisvol lijken.
Als een feit tegenspreekt, maak het feit deel van de doofpot.
Schuif mensen opzij die zwaktes in je theorie tonen.
Op 10 maart 2023 sloot de Vlaamse regering, na maandenlange onderhandelingen, een stikstofakkoord. Het akkoord legde reductiedoelen op aan landbouw en industrie om de stikstofneerslag in en rond Natura 2000-gebieden terug te brengen. De aanleiding was juridisch: een uitspraak van de Raad voor Vergunningsbetwistingen had het Vlaamse beleid al in 2021 onhoudbaar verklaard, en EU-richtlijnen vroegen om concreter ingrijpen.
Op 2 september 2021 publiceerde het RIVM een onderzoek waaruit bleek dat omwonenden van Tata Steel in IJmuiden langdurig zijn blootgesteld aan grafietregen en aan stoffen als lood, mangaan en vanadium. De provincie Noord-Holland en de gemeente Velsen hadden om het onderzoek gevraagd na decennialange klachten van bewonersorganisaties uit Wijk aan Zee, Beverwijk en omstreken.
Eind maart 2023 maakte het Belgische postbedrijf Bpost bekend dat zijn CEO Dirk Tirez per direct opstapte. Aanleiding was een rapport van extern advocatenkantoor Linklaters dat aanwijzingen had gevonden voor prijsafspraken tussen Bpost en concurrent PPP-Pluricom over de aanbesteding van de bedeling van kranten en tijdschriften — een opdracht van enkele honderden miljoenen die de Belgische staat tienjaarlijks vergaf.
In juni 2023 maakte landelijk netbeheerder TenneT bekend dat in grote delen van Noord-Brabant, Limburg en Gelderland geen nieuwe zware aansluitingen op het hoogspanningsnet meer mogelijk waren. Bedrijven die wilden uitbreiden of nieuwe industrie wilden vestigen, kregen plotseling te horen dat zij in de wacht stonden. Dezelfde maand volgden vergelijkbare meldingen voor delen van Flevoland en Utrecht.