De beste manier om een complottheorie te leren herkennen is er zelf een te maken.
Kies een echt nieuwsbericht. In de volgende stap kies je wie erachter zit en waarom. Daarna loop je door de vier stappen die echte complotdenkers gebruiken — met bij elke stap een ontmaskering ernaast.
Maak van toeval bewijs voor een geheim plan.
Trek lijnen tussen onsamenhangende punten tot ze betekenisvol lijken.
Als een feit tegenspreekt, maak het feit deel van de doofpot.
Schuif mensen opzij die zwaktes in je theorie tonen.
Op 10 juni 2022 publiceerde het kabinet-Rutte IV een stikstofkaart met reductiedoelen tot 70 procent in zogenoemde piekgebieden rond Natura 2000. Doel: de stikstofuitstoot terugbrengen om EU-natuurregels en eerdere uitspraken van de Raad van State te respecteren. Voor veel veehouders betekende de kaart een gedwongen krimp of verkoop binnen tien jaar.
Op 10 maart 2023 sloot de Vlaamse regering, na maandenlange onderhandelingen, een stikstofakkoord. Het akkoord legde reductiedoelen op aan landbouw en industrie om de stikstofneerslag in en rond Natura 2000-gebieden terug te brengen. De aanleiding was juridisch: een uitspraak van de Raad voor Vergunningsbetwistingen had het Vlaamse beleid al in 2021 onhoudbaar verklaard, en EU-richtlijnen vroegen om concreter ingrijpen.
In de nacht van 9 maart 2021 vielen honderden Belgische speurders binnen op tientallen adressen in Antwerpen, Brussel en Limburg. Tegelijkertijd voerden Nederlandse en Franse collega's vergelijkbare operaties uit. De operaties waren mogelijk geworden doordat het Canadese versleutelde telefoonnetwerk Sky ECC, populair onder internationale drugshandelaren, in de maanden ervoor in stilte was gehackt door een Frans-Belgisch onderzoeksteam.
In de loop van 2022 publiceerde het RIVM metingen waaruit bleek dat PFAS-concentraties — zogenoemde 'forever chemicals' — in oppervlaktewater rond Chemours Dordrecht meervoudig boven de drinkwaternorm uitkwamen. Het bedrijf, voorheen DuPont, was al sinds de jaren tachtig in het nieuws over fluorhoudende productie, maar de RIVM-rapporten gaven voor het eerst harde lokale cijfers.