Bouw een complottheorie vanaf nul.
De beste manier om een complottheorie te leren herkennen is er zelf een te maken.
Kies een echt nieuwsbericht. In de volgende stap kies je wie erachter zit en waarom. Daarna loop je door de vier stappen die echte complotdenkers gebruiken — met bij elke stap een ontmaskering ernaast.
- Afwijkingen najagen — maak van toeval bewijs voor een geheim plan.
- Verbanden verzinnen — trek lijnen tussen onsamenhangende punten tot ze betekenisvol lijken.
- Tegenbewijs wegredeneren — als een feit tegenspreekt, maak het feit deel van de doofpot.
- Critici diskwalificeren — schuif mensen opzij die zwaktes in je theorie tonen.
Kies de gebeurtenis.
Pak welke nieuwskop dan ook waar je verbeelding het wildst op losgaat. Niet te lang over nadenken.
Groningen-gaswinning na decennia van aardbevingen definitief gestopt
Sinds de ontdekking in 1959 leverde het Groningenveld vele honderden miljarden euro's aan gasbaten op. Vanaf 1986 registreerden seismologen geïnduceerde aardbevingen, met de beving bij Huizinge in 2012 als breekpunt. Tienduizenden huizen liepen schade op; bewoners worstelden jarenlang met trage en bureaucratische schade-afhandeling door NAM en later het Instituut Mijnbouwschade Groningen.
Tata Steel IJmuiden: jarenlange uitstoot leidt tot strafzaak
Op 2 september 2021 publiceerde het RIVM een onderzoek waaruit bleek dat omwonenden van Tata Steel in IJmuiden langdurig zijn blootgesteld aan grafietregen en aan stoffen als lood, mangaan en vanadium. De provincie Noord-Holland en de gemeente Velsen hadden om het onderzoek gevraagd na decennialange klachten van bewonersorganisaties uit Wijk aan Zee, Beverwijk en omstreken.
Stikstofcrisis: boerenprotesten leggen Nederland deels stil
Op 10 juni 2022 publiceerde het kabinet-Rutte IV een stikstofkaart met reductiedoelen tot 70 procent in zogenoemde piekgebieden rond Natura 2000. Doel: de stikstofuitstoot terugbrengen om EU-natuurregels en eerdere uitspraken van de Raad van State te respecteren. Voor veel veehouders betekende de kaart een gedwongen krimp of verkoop binnen tien jaar.
Vlaams stikstofakkoord: bedrijven en boeren zien rode kaart
Op 10 maart 2023 sloot de Vlaamse regering, na maandenlange onderhandelingen, een stikstofakkoord. Het akkoord legde reductiedoelen op aan landbouw en industrie om de stikstofneerslag in en rond Natura 2000-gebieden terug te brengen. De aanleiding was juridisch: een uitspraak van de Raad voor Vergunningsbetwistingen had het Vlaamse beleid al in 2021 onhoudbaar verklaard, en EU-richtlijnen vroegen om concreter ingrijpen.