Bouw een complottheorie vanaf nul.
De beste manier om een complottheorie te leren herkennen is er zelf een te maken.
Kies een echt nieuwsbericht. In de volgende stap kies je wie erachter zit en waarom. Daarna loop je door de vier stappen die echte complotdenkers gebruiken — met bij elke stap een ontmaskering ernaast.
- Afwijkingen najagen — maak van toeval bewijs voor een geheim plan.
- Verbanden verzinnen — trek lijnen tussen onsamenhangende punten tot ze betekenisvol lijken.
- Tegenbewijs wegredeneren — als een feit tegenspreekt, maak het feit deel van de doofpot.
- Critici diskwalificeren — schuif mensen opzij die zwaktes in je theorie tonen.
Kies de gebeurtenis.
Pak welke nieuwskop dan ook waar je verbeelding het wildst op losgaat. Niet te lang over nadenken.
Groningen-gaswinning na decennia van aardbevingen definitief gestopt
Sinds de ontdekking in 1959 leverde het Groningenveld vele honderden miljarden euro's aan gasbaten op. Vanaf 1986 registreerden seismologen geïnduceerde aardbevingen, met de beving bij Huizinge in 2012 als breekpunt. Tienduizenden huizen liepen schade op; bewoners worstelden jarenlang met trage en bureaucratische schade-afhandeling door NAM en later het Instituut Mijnbouwschade Groningen.
Chemours Dordrecht: PFAS-vervuiling jarenlang ontkend
In de loop van 2022 publiceerde het RIVM metingen waaruit bleek dat PFAS-concentraties — zogenoemde 'forever chemicals' — in oppervlaktewater rond Chemours Dordrecht meervoudig boven de drinkwaternorm uitkwamen. Het bedrijf, voorheen DuPont, was al sinds de jaren tachtig in het nieuws over fluorhoudende productie, maar de RIVM-rapporten gaven voor het eerst harde lokale cijfers.
Vlaams stikstofakkoord: bedrijven en boeren zien rode kaart
Op 10 maart 2023 sloot de Vlaamse regering, na maandenlange onderhandelingen, een stikstofakkoord. Het akkoord legde reductiedoelen op aan landbouw en industrie om de stikstofneerslag in en rond Natura 2000-gebieden terug te brengen. De aanleiding was juridisch: een uitspraak van de Raad voor Vergunningsbetwistingen had het Vlaamse beleid al in 2021 onhoudbaar verklaard, en EU-richtlijnen vroegen om concreter ingrijpen.
3M Zwijndrecht: PFAS-vervuiling onthuld bij Oosterweel-werken
In juni 2021 kwam tijdens grondwerken voor de Oosterweelverbinding aan het licht dat de bodem rond de Amerikaanse chemiereus 3M in Zwijndrecht zwaar vervuild was met PFOS, een persistent fluorhoudend product. Aannemer Lantis, dat het project uitvoerde voor de Vlaamse overheid, kwam in conflict met 3M over wie de saneringskosten zou dragen. Lokale bewoners werden geadviseerd geen eigen groenten te eten of eigen eieren te gebruiken.