Bouw een complottheorie vanaf nul.
De beste manier om een complottheorie te leren herkennen is er zelf een te maken.
Kies een echt nieuwsbericht. In de volgende stap kies je wie erachter zit en waarom. Daarna loop je door de vier stappen die echte complotdenkers gebruiken — met bij elke stap een ontmaskering ernaast.
- Afwijkingen najagen — maak van toeval bewijs voor een geheim plan.
- Verbanden verzinnen — trek lijnen tussen onsamenhangende punten tot ze betekenisvol lijken.
- Tegenbewijs wegredeneren — als een feit tegenspreekt, maak het feit deel van de doofpot.
- Critici diskwalificeren — schuif mensen opzij die zwaktes in je theorie tonen.
Kies de gebeurtenis.
Pak welke nieuwskop dan ook waar je verbeelding het wildst op losgaat. Niet te lang over nadenken.
Groningen-gaswinning na decennia van aardbevingen definitief gestopt
Sinds de ontdekking in 1959 leverde het Groningenveld vele honderden miljarden euro's aan gasbaten op. Vanaf 1986 registreerden seismologen geïnduceerde aardbevingen, met de beving bij Huizinge in 2012 als breekpunt. Tienduizenden huizen liepen schade op; bewoners worstelden jarenlang met trage en bureaucratische schade-afhandeling door NAM en later het Instituut Mijnbouwschade Groningen.
Antwerpse haven: 116 ton cocaïne onderschept in 2023
De douane in de haven van Antwerpen onderschepte in 2023 116 ton cocaïne, een nieuw record na de 110 ton van 2022. De zendingen kwamen vooral uit Ecuador, Colombia en Brazilië, verstopt in containers met fruit, hout, schroot en koffie. Antwerpen verwerkt jaarlijks ruim twaalf miljoen containers; de kans dat een individuele container wordt gecontroleerd ligt nog altijd onder vijf procent.
Chemours Dordrecht: PFAS-vervuiling jarenlang ontkend
In de loop van 2022 publiceerde het RIVM metingen waaruit bleek dat PFAS-concentraties — zogenoemde 'forever chemicals' — in oppervlaktewater rond Chemours Dordrecht meervoudig boven de drinkwaternorm uitkwamen. Het bedrijf, voorheen DuPont, was al sinds de jaren tachtig in het nieuws over fluorhoudende productie, maar de RIVM-rapporten gaven voor het eerst harde lokale cijfers.
3M Zwijndrecht: PFAS-vervuiling onthuld bij Oosterweel-werken
In juni 2021 kwam tijdens grondwerken voor de Oosterweelverbinding aan het licht dat de bodem rond de Amerikaanse chemiereus 3M in Zwijndrecht zwaar vervuild was met PFOS, een persistent fluorhoudend product. Aannemer Lantis, dat het project uitvoerde voor de Vlaamse overheid, kwam in conflict met 3M over wie de saneringskosten zou dragen. Lokale bewoners werden geadviseerd geen eigen groenten te eten of eigen eieren te gebruiken.