De beste manier om een complottheorie te leren herkennen is er zelf een te maken.
Kies een echt nieuwsbericht. In de volgende stap kies je wie erachter zit en waarom. Daarna loop je door de vier stappen die echte complotdenkers gebruiken — met bij elke stap een ontmaskering ernaast.
Pak welke nieuwskop dan ook waar je verbeelding het wildst op losgaat. Niet te lang over nadenken.
In de loop van 2022 publiceerde het RIVM metingen waaruit bleek dat PFAS-concentraties — zogenoemde 'forever chemicals' — in oppervlaktewater rond Chemours Dordrecht meervoudig boven de drinkwaternorm uitkwamen. Het bedrijf, voorheen DuPont, was al sinds de jaren tachtig in het nieuws over fluorhoudende productie, maar de RIVM-rapporten gaven voor het eerst harde lokale cijfers.
Op 10 maart 2023 sloot de Vlaamse regering, na maandenlange onderhandelingen, een stikstofakkoord. Het akkoord legde reductiedoelen op aan landbouw en industrie om de stikstofneerslag in en rond Natura 2000-gebieden terug te brengen. De aanleiding was juridisch: een uitspraak van de Raad voor Vergunningsbetwistingen had het Vlaamse beleid al in 2021 onhoudbaar verklaard, en EU-richtlijnen vroegen om concreter ingrijpen.
Op 24 juni 2022 kondigde het kabinet aan het maximale aantal vliegbewegingen op Schiphol stapsgewijs te verlagen van 500.000 naar 460.000 per jaar. De motivatie: structurele geluidsoverlast en juridische druk vanuit omwonenden. Schiphol opereerde al jaren in een gedoogsituatie zonder formeel vergunningsbesluit; het kabinet wilde de luchthaven binnen de wettelijke kaders brengen.
De douane in de haven van Antwerpen onderschepte in 2023 116 ton cocaïne, een nieuw record na de 110 ton van 2022. De zendingen kwamen vooral uit Ecuador, Colombia en Brazilië, verstopt in containers met fruit, hout, schroot en koffie. Antwerpen verwerkt jaarlijks ruim twaalf miljoen containers; de kans dat een individuele container wordt gecontroleerd ligt nog altijd onder vijf procent.