3M Zwijndrecht: PFAS-vervuiling onthuld bij Oosterweel-werken

In juni 2021 kwam tijdens grondwerken voor de Oosterweelverbinding aan het licht dat de bodem rond de Amerikaanse chemiereus 3M in Zwijndrecht zwaar vervuild was met PFOS, een persistent fluorhoudend product. Aannemer Lantis, dat het project uitvoerde voor de Vlaamse overheid, kwam in conflict met 3M over wie de saneringskosten zou dragen. Lokale bewoners werden geadviseerd geen eigen groenten te eten of eigen eieren te gebruiken.

De Vlaamse regering stelde een parlementaire onderzoekscommissie in. Uit verhoren bleek dat 3M en bevoegde Vlaamse instanties al sinds de jaren 2000 op de hoogte waren van verhoogde PFOS-waarden in personeelsbloed en in de omgeving, maar dat de informatie nooit publiek was geworden. De commissie concludeerde in december 2021 dat sprake was geweest van 'systeemfalen'.

In juli 2022 sloot de Vlaamse regering een akkoord met 3M ter waarde van 571 miljoen euro voor sanering, gezondheidsmonitoring en schadeloosstelling. 3M bleef bedrijfsmatig actief in Zwijndrecht, maar moest de productie van PFAS-stoffen sterk afbouwen. Bewonersorganisaties en oppositiepartijen oordeelden het bedrag te laag in verhouding tot de geschatte saneringskosten.